Zagadnienia prawne

  • I KZP 3/26

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 20 marca 2026 r.

    ​1. Jakie czynności procesowe winien podjąć sędzia sądu powszechnego, który uzyskał awans do sądu wyższej instancji w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3) - w sprawie przydzielonej mu jako referentowi, w której zapadło już orzeczenie Sądu Najwyższego, którym uchylono wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym - z uwagi na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależytą obsadę sądu odwoławczego) - w sytuacji, gdy w sprawie w I instancji także orzekał sędzia powołany w wyżej wymienionym trybie, a wobec wylosowanego nowego sędziego referenta w II instancji istnieje rozbieżne orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych co do jego bezstronności z uwagi na powołanie w trybie cytowanej ustawy, a dodatkowo strony w sprawie nie składały w ogóle wniosku o wyłączenie tego sędziego, co do którego nigdy nie przeprowadzono też procedury w trybie art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo u ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2024, poz. 334);

    2. Czy złożenie podpisów przez sędziego sądu powszechnego na listach poparcia kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3) przesądza o braku instytucjonalnej niezależności sądu orzekającego z udziałem takiego „podpisującego listy poparcia sędziego” w przypadku, gdy nigdy nie złożono wobec takiego sędziego wniosku w trybie art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2024, poz. 334), a taką analizę przeprowadził Sąd Najwyższy jedynie w kilku wyrokach - w trybie rozpoznania nadzwyczajnych środków odwoławczych przez strony, bez możliwości obrony praw sędziego, którego status był kwestionowany - nie dokonując dokładnej analizy przebiegu samego konkursu w procesie nominacyjnym tego sędziego oraz jego kwalifikacji merytorycznych i doświadczenia zawodowego, zwłaszcza gdy tryb ustawowy wyłaniania kandydatów na sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa nie uległ w ogóle zmianie?

  • I KZP 2/26

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 2 marca 2026 r.

    1. Czy wystarczającym do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji jest stwierdzenie naruszenia prawa do obrony oskarżonego jedynie w sensie formalnym to znaczy obrońca nie był na części rozprawy, w której przeprowadzono dowody, bez badania czy miały one wpływ na sytuację procesową oskarżonego (aspekt obrony materialnej)?

    2. Przy udzieleniu odpowiedzi, że wystarczającym do uchylenia wyroku jest naruszenie prawa do obrony w sensie formalnym, czy sąd może poprzestać na uchyleniu wyroku badając uchybienie w aspekcie przedmiotowym i uchylić wyrok w części obejmującej skazanie dotknięte powyższym uchybieniem?

  • I KZP 1/26

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 25 lutego 2026 r.

    ​Czy udział w składzie sądu okręgowego, rozpoznającego środek odwoławczy od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji przez sąd rejonowy, sędziego sądu rejonowego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2021 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie okręgowym, prowadzi do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i w konsekwencji skutkuje zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej - nienależytej obsady sądu, w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?

  • I KZP 8/25

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 4 grudnia 2025 r.

    ​Czy sędzia, który ukończył 65 lat w sytuacji gdy, Krajowa Rada Sądownicza nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, Sąd Najwyższy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzuciła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, a sąd pracy udzielił zabezpieczenia poprzez nakazanie Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu dalsze zatrudnianie na stanowisku sędziego tego sądu, jest osobą uprawnioną do orzekania w myśli art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.?

    Postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2026 r. z uzasadnieniem (sygn. akt I KZP 8/25)

  • I KZP 7/25

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 19 listopada 2025 r.
    Data orzeczenia: 19 marca 2026 r.

    ​Czy prawomocne ukaranie mandatem karnym za wykroczenie stoi na przeszkodzie objęciu czynu ukaranego w tym trybie odmianą czynu ciągłego z art. 12 § 2 k.k.?

    Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2026 r.

    Prawomocne ukaranie mandatem karnym za wykroczenie stoi na przeszkodzie objęciu czynu ukaranego w tym trybie odmianą czynu ciągłego z art. 12 § 2 k.k.

  • I KZP 6/25

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 23 października 2025 r.
    Data orzeczenia: 25 marca 2026 r.

    ​Czy sędzia, który ukończył 65 lat w sytuacji gdy, Krajowa Rada Sądownictwa  nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, Sąd Najwyższy Izba Kontroli Nadzyczajnej i Spraw Publicznych odrzuciła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, a sąd pracy udzielił zabezpieczenia poprzez nakazanie Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu dalsze zatrudnianie na stanowisku sędziego tego sądu, jest osobą uprawnioną do orzekania w myśl art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.?

    Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2026 r.

    ​Sędzia po ukończeniu 65 lat, który w terminie, o którym mowa w art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.), mającym odpowiednie zastosowanie do sędziów sądów wojskowych z mocy art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1614), złożył oświadczenie woli dalszego zajmowania stanowiska i przedstawił zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, jest osobą uprawnioną do orzekania w myśl art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. tak długo, jak nie zostanie zakończone postępowanie związane z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego lub nie zaistnieje inna przyczyna powodująca przejście sędziego w stan spoczynku. Aby mogło dojść do skutecznego zakończenia takiego postępowania, konieczna jest możliwość wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego przez organ spełniający wymogi mające podstawę w art. 186 ust. 1 i art. 187 ust. 1 Konstytucji RP.

  • I KZP 5/25

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 15 października 2025 r.

    Czy przepis art. 500 § 2 k.p.k. nakazujący stosowanie odpowiednio przepisów o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy rozdziału dotyczącego postępowania nakazowego nie stanowią inaczej, odsyła do art. 422 § 1 k.p.k. w zakresie wniosku strony o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku nakazowego, gdy ten nie zawierał sporządzonego z urzędu takiego uzasadnienia?

  • I KZP 4/25

    Skład 7 sędziów
    Data wpływu: 10 lipca 2025 r.
    Data orzeczenia: 21 stycznia 2026 r.

    1. Czy w stanie prawnym ukształtowanym przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. z 2023 r., poz. 1860) w postępowaniu w przedmiocie odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 442), Skarb Państwa jest jego stroną?

    w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pytanie w pkt 1

    2. Czy Skarb Państwa jako strona jest reprezentowany w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wniosku, a jeśli tak, czy reprezentację tę wykonuje prokurator, czy powinna być ona określona na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego (art. 67 § 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 442)?

    Dnia 21 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały
  • I KZP 3/25

    Skład 7 sędziów
    Data wpływu: 9 lipca 2025 r.
    Data orzeczenia: 21 stycznia 2026 r.

    1. Czy sąd orzekający w przedmiocie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania art. 78 § 3 k.k. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. z 2022, poz. 2600) niezależnie od daty popełnienia przez skazanego czynu będącego podstawą skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności - z uwagi na sprzeczność tego przepisu z art. 40 Konstytucji RP, z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) oraz z art. 4 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 303 z 14.12.2007 r., s. 1)?

    2. Czy sąd orzekający w przedmiocie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie od 1 października 2023 r. powinien odmówić zastosowania tylko art. 23 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022, poz. 2600) w zakresie, w jakim przepis ten nakazuje stosowanie art. 78 § 3 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 26 ww. ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. do osób, które popełniły czyn przed 1 października  2023 r. i zostały skazane na karę dożywotniego pozbawienia wolności, z uwagi na sprzeczność tego przepisu z art. 2 Konstytucji RP i wynikającą z niego zasadą lex severior retro non agit oraz z art. 7 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) i z art. 15 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), co wyłączy zastosowanie art. 78 § 3 k.k. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 26 ww. ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. tylko do sprawców czynów popełnionych przed 1 października 2023 r.?

    3. Czy osoba skazana na karę dożywotniego pozbawienia wolności przed 1 października 2023 r. może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania reszty tej kary dopiero po dobyciu 30 lat kary pozbawienia wolności, w związku ze zmianą art. 78 § 3 k.k. przez art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022, poz. 2600) i zastosowaniem art. 23 tej ustawy, czy też już po odbyciu 25 lat kary pozbawienia wolności w związku z brzmieniem art. 78 § 3 k.k. sprzed 1 października 2023 r. i zastosowaniem zasady lex severior retro non agit wynikającej z art. 4 § 1 k.k. i art. 2 Konstytucji RP?

    4. W przypadku przyjęcia, że art. 23 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022, poz. 2600) w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie art. 78 § 3 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 26 ww. ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. do osób, które popełniły czyn przed 1 października 2023 r. i zostały skazane na karę dożywotniego pozbawienia wolności, jest sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP i wynikającą z niego zasadą lex severior retro non agit lub w przypadku przyjęcia, że art. 78 § 3 k.k. w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt 26 ww. ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. jest sprzeczny z art. 40 Konstytucji RP, z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2  (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) oraz z art. 4 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 303 z 14.12.2007 r., s. 1) - jaki jest w obecnym stanie prawnym termin do ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania reszty kary dożywotniego pozbawienia wolności dla sprawców czynów popełnionych przed 1 października 2023 r. i od tego dnia, którzy zostali skazani na karę dożywotniego pozbawienia wolności?

    Dnia 21 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały
  • I KZP 2/25

    Skład 3 sędziów
    Data wpływu: 7 lipca 2025 r.
    Data orzeczenia: 26 listopada 2025 r.

    Czy znamiona czynu zabronionego z art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej obejmują także sam import (przywóz) towarów oznaczonych podrobionym znakiem towarowym (w tym podrobionym znakiem towarowym Unii Europejskiej, zarejestrowanym znakiem towarowym lub znakiem towarowym Unii Europejskiej, którego oskarżony nie ma prawa używać) na wspólnotowy obszar celny, gdy sprawca nie dokonuje już dalszego zbycia towaru bądź nie udostępnia go innym osobom?

    Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały
Przejdź do początku