Oświadczenie Prezesa Izby Cywilnej SN
w sprawie postanowienia SN z 28 kwietnia 2026 r.
i standardów staranności profesjonalnego pełnomocnika
W związku z reakcjami medialnymi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz dziekanów Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych na postanowienie Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2026 r., III CZ 44/26, przedstawiam opinii publicznej stan faktyczny, na kanwie którego zostało wydane to postanowienie:
Powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sąd Najwyższy postanowieniem z 25 marca 2025 r., I CSK 4444/23, stwierdził, że skarga jest dotknięta brakiem formalnym w postaci nieprzedstawienia uzasadnionego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i w celu usunięcia tego braku zwrócił skargę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
Zarządzeniem Sądu Apelacyjnego z 4 kwietnia 2025 r. pełnomocnik powoda został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zamieszczono w Portalu Informacyjnym 14 kwietnia 2025 r., przy czym nie zostało ono podjęte w terminie i zostało uznane za doręczone 29 kwietnia 2025 r.
W dniu 5 maja 2025 r. pełnomocnik powoda złożył pismo datowane na 30 kwietnia 2025 r. zawierające wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jednak do pisma nie dołączył prawem wymaganych jego odpisów dla stron przeciwnych i dla Sądu Najwyższego. W konsekwencji zarządzeniem z 16 maja 2025 r. pełnomocnik powoda został wezwany do złożenia 5 odpisów tego pisma w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zamieszczono w Portalu Informacyjnym 22 maja 2025 r. Nie zostało ono podjęte w terminie, wobec czego uznano je za doręczone 6 czerwca 2025 r. Termin na uzupełnienie braków pisma upłynął zatem 13 czerwca 2025 r. W dniu 16 czerwca 2025 r. pełnomocnik powoda uzupełnił braki formalne pisma z dnia 30 kwietnia 2025 r., składając brakujące odpisy. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wykonania zobowiązania wynikającego z zarządzenia z dnia 16 maja 2025 r., argumentując to swoją niezdolnością do pracy w dniach 11-13 czerwca 2025 r.
Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił wniosek powoda o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a w konsekwencji odrzucił również skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania elementu czynności procesowej (złożenia brakujących odpisów pisma z dnia 30 kwietnia 2025 r.) jest niedopuszczalny, gdyż prawo nie przewiduje takiej możliwości.
Postanowieniem z 28 kwietnia 2026 r., III CZ 44/26, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 20 sierpnia 2025 r. W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ocena dopuszczalności przywrócenia terminu do dokonania czynności polegającej na uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej. Uznał przy tym, że przywrócenie terminu dotyczy wyłącznie dokonania czynności procesowej w rozumieniu ustawy, np. wniesienia środka zaskarżenia (skargi kasacyjnej), a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia o złożeniu odpisów pisma z 30 kwietnia 2025 r. był – jak słusznie uznał Sąd Apelacyjny – niedopuszczalny.
Jedynie marginalnie (gdyż nie to było zasadniczym powodem oddalenia zażalenia) Sąd Najwyższy zauważył, że pełnomocnik powoda nie uprawdopodobnił w sposób przekonujący braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd Najwyższy (powołując się na swoje wcześniejsze postanowienie z 18 lipca 2012 r., III CZ 42/12) uznał bowiem, że choroba pełnomocnika powoda w dniach 11-13 czerwca 2025 r. nie wyjaśnia, dlaczego pełnomocnik nie podjął czynności wcześniej, skoro o konieczności złożenia odpisów wiedział najpóźniej od 6 czerwca 2025 r.
Powyższe okoliczności przedstawiam w celu ukazania pełnego obrazu czynności podejmowanych w sprawie przez sądy oraz pełnomocnika, tak by przedstawiciele opinii publicznej mogli wyrobić sobie obiektywną ocenę sytuacji, w której stanowisko zajęły organy samorządu adwokackiego i radcowskiego. Równocześnie wskazuję, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej jest zawsze oceniana indywidualnie w okolicznościach konkretnej sprawy.
Postanowienie SN z dnia 28 kwietnia 2026 r. z uzasadnieniem (sygn. akt III CZ 44/26)
Warszawa, 22 czerwca 2026 r.
Prezes Sądu Najwyższego
kierujący pracą Izby Cywilnej
SSN Joanna Misztal-Konecka