W dniu 9 kwietnia 2026 r. na Uniwersytecie Europejskim w Rzymie odbyła się konferencja z udziałem polskich i włoskich przedstawicieli nauki, poświęcona prawnym aspektom macierzyństwa zastępczego. W wydarzeniu Sąd Najwyższy RP reprezentowali: Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dr hab. Małgorzata Manowska, sędzia Sądu Najwyższego dr hab. Joanna Lemańska oraz sędzia Sądu Najwyższego dr hab. Aleksander Stępkowski, którzy wystąpili w charakterze prelegentów, a także Szef Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dr Anna Guzik. Konferencja została zorganizowana przez Uniwersytet Europejski w Rzymie we współpracy z Centrum Studiów Rosario Livatino.
Wśród włoskich prelegentów była m.in. Eugenia Maria Roccella, minister odpowiedzialna za sprawy rodziny, która zaprezentowała szerszą refleksję nad ochroną dzieci urodzonych w wyniku surogacji, wskazując na potrzebę uznania godności zarówno kobiet uczestniczących w tej praktyce, jak i dzieci, których ona dotyczy.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dr hab. Małgorzata Manowska wygłosiła wykład pt. „Cywilistyczne aspekty macierzyństwa zastępczego – wybrane zagadnienia", w którym omówiła ocenę prawną macierzyństwa zastępczego w polskim porządku prawnym, a następnie sposoby reagowania prawa na konkretne przypadki. Sędzia Sądu Najwyższego dr hab. Joanna Lemańska w wykładzie pt. „Administracyjne aspekty macierzyństwa zastępczego – wybrane zagadnienia" skupiła się na konsekwencjach odejścia od zasady
mater semper certa est (matka jest zawsze pewna). Z kolei sędzia Sądu Najwyższego dr hab. Aleksander Stępkowski w wykładzie pt. „Macierzyństwo zastępcze jako współczesne zjawisko kulturowe oraz związane z nim wyzwania prawne" przedstawił zjawisko surogacji w szerszym kontekście przemian od epoki przednowoczesnej do nowoczesności i postmodernizmu, wskazując na zmianę postrzegania nauki i natury – od porządku obiektywnego do przestrzeni podlegającej technicznej kontroli człowieka.
Konferencja stanowiła platformę do międzynarodowej wymiany poglądów na temat, który na poziomie normatywnym obejmuje kompetencje wielu dziedzin, a na poziomie praktyki wykracza poza granice państw, ze względu na częste korzystanie z tej procedury w krajach innych niż państwa pochodzenia osób zlecających. Państwa, w których macierzyństwo zastępcze jest zakazane (do których należą m.in. Włochy i Polska), stając wobec „faktu dokonanego" za granicą, zmuszone są mierzyć się ze złożonymi problemami prawa karnego, cywilnego, administracyjnego oraz prawa dotyczącego nieletnich.
W podsumowaniu konferencji prof. Mauro Ronco, Prezes Centrum Studiów Livatino podkreślił, że macierzyństwo zastępcze poważnie narusza fundamentalne zasady konstytucyjne właściwe państwu prawa.