Sąd Najwyższy

Treść pytania: 1. Czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy rozumieć w ten sposób, że już same okoliczności powołania na stanowisko sędziowskie mogą wskazywać na niespełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego, jeżeli prowadzą do ukonstytuowania sądu, który narusza prawo jednostki do sądu, ewentualnie że o niespełnieniu tych wymogów decyduje bierna akceptacja (polegająca na orzekaniu) przez sędziego nieprawidłowości procedury jego powołania na stanowisko sędziowskie prowadzących do ukonstytuowania sądu, który narusza prawo jednostki do sądu? 2. Czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy rozumieć w ten sposób, że w sprawie tzw. testu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego nie mogą orzekać sędziowie, których udział - z uwagi na powołanie na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) - narusza prawo jednostki do sądu? 3. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 2, czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy rozumieć w ten sposób, że Sąd Najwyższy ma obowiązek ukształtować skład sądu w sprawie tzw. testu bezstronności bez udziału takich sędziów, a w ostateczności pominąć przepis krajowy przewidujący w takich sprawach skład pięcioosobowy i rozpoznać wniosek bez udziału takich sędziów w innym składzie przewidzianym prawem krajowym?

Treść odpowiedzi TK/TSUE: 1) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że: już same okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego mogą powodować naruszenie prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu tych postanowień, jeżeli okoliczności te wiążą się z nieprawidłowością o takim charakterze i o takiej wadze, że wzbudza ona w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości lub bezstronności tego sędziego. 2) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 47 Karty praw podstawowych należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie temu, by badanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w odniesieniu do czynnego sędziego danego sądu, a tym samym badanie poszanowania prawa do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu tych postanowień, zostało powierzone składowi orzekającemu tego sądu, w którym zasiada choćby jeden sędzia znajdujący się ze względu na warunki jego powołania w sytuacji identycznej z sytuacją sędziego, którego dotyczy to badanie. 3) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. 47 Karty praw podstawowych należy interpretować w ten sposób, że: w sytuacji gdy skład orzekający sądu, który ma rozpoznać wniosek mający na celu zbadanie spełnienia przez członka tego sądu wymogów niezawisłości i bezstronności, sam narusza prawo do sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy ze względu na obecność w nim sędziego niespełniającego tych wymogów, dany sąd jest zobowiązany dopilnować, aby taki sędzia nic uczestniczył w rozpoznawaniu tego wniosku, i w razie potrzeby powinien odstąpić od stosowania przepisów krajowych określających ukształtowanie tego składu, tak aby wniosek ten mógł zostać rozpoznany przez organ obsadzony w zgodzie z tymi postanowieniami prawa Unii. W szczególności ze składu orzekającego, który ma przeprowadzić to badanie, należy wykluczyć sędziów, którzy nie spełniają wymogów wymaganej bezstronności. Wewnętrzny porządek prawny odnośnego państwa członkowskiego powinien określać zasady proceduralne umożliwiające zapewnienie, że taki wniosek zostanie rozpoznany przez skład orzekający, który spełnia wymogi wynikające z prawa podstawowego do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.