ZARZĄDZENIE
Dnia 19 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie S. J.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in.
na skutek sygnalizacji skazanego w trybie art. 9 § 2 k.p.k.
o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt II AKa 67/23
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
zarządził
stwierdzić brak postaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
S.J. został skazany wskazanym wyżej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z 30 grudnia 2022 r., sygn. akt IV K 218/22, za czyny z art. art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in., na łączna karę 9 lat pobawienia wolności.
Sąd Najwyższy postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. akt II KK 29/25, kasację obrońcy tego skazanego, oddalił jako oczywiście bezzasadną (k. 1605).
S. J. pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą wznowienia postępowania w jego sprawie, gdyż jak twierdził, orzeczenie wydane przez Sąd I instancji dotknięte zostało bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sędzia Sądu Okręgowego - X.Y., została bowiem powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), co zdaniem skazanego powoduje, iż sąd z jej udziałem był nienależycie obsadzony.
Należy stwierdzić, że wbrew sygnalizacji skazanego, wznowienie postępowania w sprawie Sądu Apelacyjnego w Lublinie o sygn. akt II AKa 67/23 (Sądu Okręgowego w Lublinie w sprawie o sygn. akt IV K 218/22), z powodu przywołanej okoliczności nie jest możliwe.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k., wznawia się postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem, przy czym do wznowienia z urzędu może dojść jedynie z powodów określonych w art. 439 § 1 k.p.k. z tym jednak zastrzeżeniem, że z powodów wymienionych w pkt. 9-11 k.p.k. jest to możliwe wyłącznie na korzyść skazanego. Przywołana w sygnalizacji przez skazanego przesłanka z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowiłaby zatem wystarczającą postawę do wznowienia, gdyby rzeczywiście doszło do uchybienia mającego postać nienależytej obsady sądu, o czym jednak w tej sprawie nie może być mowy.
S. J. powołując się na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., zakwestionował tryb nominacyjny sędzi X.Y. do Sądu Okręgowego w Lublinie, która została na ten urząd powołana na mocy uchwały Prezydenta RP nr ]…] z […] 2019 r. (M.P. 2019 poz. […]), na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), co nie powoduje samo przez się, że skład sądu z jej udziałem był nienależycie obsadzony.
W świetle przepisów Konstytucji RP oraz spójności obowiązujących rozwiązań prawnych, nie ma bowiem podstaw do twierdzenia, że orzekanie przez jakiegokolwiek sędziego powołanego na podstawie przepisów ustawy zasadniczej prowadzi eo ipso do uchybienia w postaci nienależytej obsady sądu, z powodu samego tylko faktu powołania na urząd w określonym trybie. Tego rodzaju wywody mają charakter logicznej antynomii i w realiach ustrojowo procesowych prowadzą ad absurdum a zarazem do wniosku o nieracjonalności ustawodawcy, którego rozwiązania prawne w zakresie ustroju sądownictwa, w szczególności trybu powoływania sędziów, prowadzą zarazem do sytuacji, że sędziowie tacy nie posiadają kompetencji do obsadzenia sądu w sposób prawidłowy z punktu widzenia procesowego. Nienależyta obsada sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., może być zatem sensownie łączona jedynie z wadliwością ukształtowania składu w sensie ilościowym, względnie z ukształtowaniem składu przez sędziów, którzy nie mieli ustrojowych kompetencji do rozpoznawania określonych kategorii spraw. Takie też było utrwalone przez lata orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie (zob. np. uchwałę SN z 24 maja 1995 r., I KZP 15/95, wyrok SN z 24 sierpnia 2011 r., III KK 213/11).
Sędzia X.Y. została powołana na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym aktem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po przeprowadzeniu postępowania konkursowego przed Krajową Radą Sądownictwa, a zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepisy te nie zostały nigdy zakwestionowane w drodze środków prawnych, które zgodnie z postanowieniami art. 188, 191, 193 Konstytucji temu celowi służą.
Z tego względu nie ma podstaw do uznania, by sam fakt powołania na urząd sędziego mógł jednocześnie prowadzić do konkluzji o tym, że powołanie to wywołuje negatywne skutki w zakresie możliwości sprawowania przez sędziego wymiaru sprawiedliwości, a więc by sąd przez sędziego był obsadzony w sposób nienależyty w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
[J.J.]
[a.ł]