POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Dziergawka
w sprawie Ł.Z.
obwinionego o czyn z art. 119 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie
z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt V W 3748/24
o umorzeniu postępowania,
postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie wyrokiem nakazowym z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt V W 1713/23 uznał Ł. Z. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że w dniu 26 czerwca 2022 roku o godz. 22:30 w W. przy ul. […] dokonał kradzieży mienia w postaci okularów przeciwsłonecznych o wartości 250 zł na szkodę M.S., tj. z art. 119 § 1 k.w. i za to, na mocy art. 119 § 1 k.w. wymierzył mu karę 3 000 zł grzywny, a na mocy art. 119 § 4 k.w. orzekł obowiązek zapłaty równowartości skradzionych okularów w kwocie 250 zł na rzecz M.S.
Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną za stron powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 3 sierpnia 2023 roku.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt X Ko 349/24:
1.na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 i 3 k.p.w. wznowił prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie o sygn. V W 1713/23 przeciwko Ł.Z.;
2.na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.p.w. uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt V W 1713/23 i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania;
3.kosztami postępowania o wznowienie obciążył Skarb Państwa.
Orzekający ponownie w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt V W 3748/24 na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. umorzył postępowanie przeciwko Ł.Z. wobec stwierdzenia, że nastąpiło przedawnienie orzekania, zaś na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Powyższe postanowienie uprawomocniło się w dniu 15 stycznia 2026 roku bez prowadzenia postępowania odwoławczego.
Kasację od powyższego postanowienia wniósł Prokuratora Generalny na niekorzyść obwinionego, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 45 § 2 k.w., polegające na błędnym uznaniu, że karalność zarzucanego obwinionemu wykroczenia uległa przedawnieniu w dniu 26 czerwca 2025 roku, co doprowadziło do niezasadnego umorzenia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w., podczas gdy wobec uchylenia, przed upływem okresu przedawnienia karalności wykroczenia, przez Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 2 grudnia 2024 r., sygn. akt X Ko 349/24, prawomocnego wyroku nakazowego z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt V W 1713/23, na mocy którego uznano obwinionego za winnego czynu z art. 119 § 1 k.w. doszło do wydłużenia okresu przedawnienia, liczonego, zgodnie z treścią art. 45 § 2 k.w. od daty uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, które to przedawnienie nastąpi w dniu 2 grudnia 2026 roku, a zatem w dacie orzekania Sądu Rejonowego w dniu 10 grudnia 2025 roku brak było przeszkód do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma skarżący, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą prawa wskazaną w zarzucie kasacyjnym.
Ł.Z. został obwiniony o czyn z art. 119 § 1 pkt 1 k.w., popełniony w dniu 26 czerwca 2022 roku. Postępowanie w sprawie wszczęto w dniu 12 czerwca
2023 roku, czyli w okresie roku od popełnienia czynu. Zatem na podstawie art. 45
§ 1 k.w. termin przedawnienia karalności wykroczenia uległ wydłużeniu o 2 lata w stosunku do terminu początkowego, tym samym jego upływ następował w dniu 26 czerwca 2025 roku.
Obwiniony początkowo został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt V W 1713/23. Następnie Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt X Ko 349/24 wznowił prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie o sygn. akt V W 1713/23 przeciwko Ł.Z. i uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt V W 1713/23 oraz przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt V W 3748/24 umorzył postępowanie w sprawie, z uwagi na przedawnienie karalności wykroczenia, które jego zdaniem nastąpiło w dniu 26 czerwca 2025 roku.
Rozstrzygnięcie wydane przez Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sygn. akt V W 3748/24 dotknięte jest wadą opisaną w zarzucie kasacyjnym.
Sąd meriti, analizując kwestię przedawnienia, nie wziął bowiem pod uwagę, że w niniejszej sprawie nastąpiło uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie. W sprawie zaistniały zatem okoliczności określone w treści art. 45 § 2 k.w. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia, tj. w niniejszej sprawie, od dnia 2 grudnia 2024 r.
Powyższe oznacza, że od daty wydania orzeczenia kasatoryjnego na nowo zaczął biec termin przedawnienia. Jest to termin dwuletni, ponieważ w tej sprawie, w okresie roku od zdarzenia, wszczęto postępowanie (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02; wyrok SN z dnia 7 lipca 2021 r., IV KK 292/21).
Co istotne, w dacie uchylenia rozstrzygnięcia termin przedawnienia jeszcze nie minął (zob. wyrok SN z dnia 10 lutego 2017 r., IV KK 486/16; wyrok SN z dnia 11 października 2023 r., V KK 139/23).
Tym samym termin przedawnienia karalności wykroczenia przypisanego obwinionemu upłynie dopiero w dniu 2 grudnia 2026 r. W związku z powyższym w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, co miało miejsce 10 grudnia 2025 r., brak było przeszkód do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania.
[WB]
[r.g.]