I NWW 149/25

POSTANOWIENIE

Dnia 13 listopada 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Grzegorz Pastuszko

w sprawie W. J. obwinionego o czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy prawo o ruchu drogowym

po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej
‎i Spraw Publicznych w dniu 13 listopada 2025 r.,

wniosku obwinionego o wyłączenie sędziego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X.Y. od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod sygn. IV W 974/25,

na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 11 k.p.w. stwierdza swą niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi Śródmieścia
‎w Łodzi.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej: „k.p.w.”) do wyłączenia sędziego i referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 40, art. 41, art. 41a i art. 42 § 1-3 Kodeksu postępowania karnego (dalej także: „k.p.k.”). Artykuł 41 § 1 k.p.k. stanowi, że  sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W myśl art. 16 § 2 k.p.w. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga inny równorzędny skład sądu, przed którym sprawa się toczy. W razie niemożności utworzenia takiego składu o wyłączeniu orzeka sąd wyższego rzędu. O wyłączeniu referendarza sądowego sąd orzeka w składzie jednego sędziego.

Stosownie do art. 11 § 1 k.p.w., przy ustalaniu właściwości sądu stosuje się odpowiednio przepisy art. 31, 32, 33 § 1, art. 34-36, 39 i 43 Kodeksu postępowania karnego, a w odniesieniu do sądu, o którym mowa w art. 10, także art. 651 Kodeksu   postępowania karnego. Artykuł 35 § 1 k.p.k. stanowi, że sąd bada z  urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

Zgodnie z art. 26 § 2 u.SN do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i   Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub   oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed   którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w    odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania.

Według art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej: „p.u.s.p.”), dopuszczalne jest badanie spełnienia przez   sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na  wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Stosownie do art. 42a § 4 p.u.s.p. wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację, z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego wszczynającego postępowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 42a § 14 pkt 2 p.u.s.p. w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 4, stosuje się odpowiednio w sprawach karnych – przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks   postępowania karnego (Dz.U. 2024, poz. 37) dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 tryb wyłączenia sędziego §  3 zdanie trzecie tej ustawy w zakresie dotyczącym czynności niecierpiących zwłoki, w szczególności w przedmiocie tymczasowego aresztowania.

W uznaniu Sądu Najwyższego tak skonstruowany wniosek ogranicza się w  istocie rzeczy wyłącznie do kwestii powołania sędziego i związanych z tym wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości w rozpoznawanej sprawie. Z  tego powodu należy uznać, że jest on złożony w trybie art. 42a § 3 p.u.s.p. i  w  konsekwencji przyjąć, że – wobec obowiązywania art. 42a § 14 pkt 2 p.u.s.p. w    zw. z art. 11 § 1 k.p.w. – sądem właściwym do jego rozpoznania, stosownie  do  art.  16 § 2 k.p.w., jest sąd, przed którym toczy się postępowanie, tj. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.

Zajmując takie stanowisko, warto jednocześnie przywołać tezą orzeczniczą Sądu Najwyższego, z której wynika, że o tym, na jakiej podstawie i w jakim trybie wniosek jest procedowany, decyduje jego treść, w tym zwłaszcza treść uzasadnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2021 r., I NWW 33/21).

‎

[D.Z.]

[a.ł]