POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie N. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2025 r.
zażalenia skazanej na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2025 r., I KO 77/25, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności,
na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę z wniosku skazanej N.B. o wznowienie postępowania przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu Izbie Karnej.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2025 r. w sprawie I KO 77/25, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku N. B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 93/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt III K 399/21 oraz o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, wobec jego oczywistej bezzasadności.
Skazana wniosła zażalenie na to postanowienie, podnosząc iż została niesprawiedliwie skazana, zaś przyznanie jej pełnomocnika z urzędu jest konstytucyjnym prawem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skazanej doprowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Izbie Karnej Sądu Najwyższego, jednak nie z powodów w nim podniesionych. Zaskarżone orzeczenie obarczone jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem zostało wydane przez sąd nienależycie obsadzony w rozumieniu przepisu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Tak określone uchybienie, mimo, iż nie zostało wskazane w treści zażalenia, musiało zostać uwzględnione przez Sąd Najwyższy z urzędu, bez względu na kształt podniesionego zarzutu.
Zgodnie z wykładnią uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7): „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3)”. Stosownie do treści art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 622), uchwała ta z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy skład Sądu Najwyższego, dopóki Sąd Najwyższy nie odstąpi od niej w trybie określonym w art. 88 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, co nie miało miejsca.
Stanowisko podjęte w przywołanej uchwale znajduje odzwierciedlenie w szeregu orzeczeń Sądu Najwyższego - np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KZ 64/21; z dnia 22 lutego 2023 r., I KZ 69/22; z dnia 4 lipca 2023 r., I KZ 5/23; z dnia 5 czerwca 2024 r., IV KZ 20/24 czy z dnia 17 września 2024 r., I KZ 26/24; zob. także: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie wydał jednoosobowo Sąd Najwyższy, w składzie którego zasiadała sędzia Anna Dziergawka, która uzyskała nominację na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony wymienioną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W świetle powyższego nie budzi zatem wątpliwości, że sąd tworzony z jej udziałem był nienależycie obsadzony. Zaistniała więc konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem przy jego wydaniu wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., które podlega uwzględnieniu z urzędu. W toku ponowionego postępowania sprawa winna zostać rozpoznana przez sąd w składzie odpowiadającym obowiązującemu prawu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]