WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego,
w sprawie M.B.
ukaranego z art. 119 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tychach
z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt II W 517/25,
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tychach do ponownego rozpoznania.
Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tychach wyrokiem nakazowym z dnia 30 lipca 2025 r. (sygn. akt II W 517/25), uznał obwinionego M.B. za winnego tego, że w dniu 26 maja 2025 r. o godz. 10:00 w T. przy ul. [...] w sklepie L. dokonał kradzieży odkurzacza o wartości 799 zł na szkodę L. Sp. z o.o., to jest wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za ten czyn, na podstawie art. 119 § 1 k.w., Sąd wymierzył obwinionemu karę 21 dni aresztu. Ponadto, na mocy art. 119 § 4 k.w., Sąd zasądził od obwinionego na rzecz L. Sp. z o.o. obowiązek zapłaty kwoty 799 zł tytułem równowartości skradzionego mienia
Powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się bez wniesienia sprzeciwu przez strony.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść obwinionego M.B. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 1 zd. 1 k.p.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu wyrokiem nakazowym za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. kary 21 dni aresztu, podczas gdy orzeczenie tej kary w trybie nakazowym jest prawnie niedopuszczalne. Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Analiza akt sprawy oraz treść wydanego wyroku nakazowego prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż Sąd Rejonowy w Tychach procedował z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z brzmieniem art. 93 § 1 k.p.w., sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Katalog kar, które mogą zostać orzeczone w tym szczególnym trybie, ma charakter zamknięty i nie obejmuje kary aresztu. Kara ta, jako najsurowsza w systemie prawa wykroczeń, wiąże się z pozbawieniem wolności obwinionego, co determinuje konieczność zachowania wyższych standardów proceduralnych, właściwych dla trybu zwyczajnego, w tym zagwarantowania obwinionemu prawa do obrony na rozprawie przed sądem.
W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy, uznając okoliczności czynu za niebudzące wątpliwości, zdecydował o wydaniu wyroku nakazowego, jednocześnie jednak wymierzył M.B. karę 21 dni aresztu. Takie rozstrzygnięcie stanowi rażącą obrazę art. 93 § 1 k.p.w., gdyż Sąd orzekł karę, której w wybranym trybie procesowym orzec mu nie było wolno. Bez znaczenia dla oceny tego uchybienia pozostaje fakt, iż art. 119 § 1 k.w., stanowiący podstawę prawną skazania, przewiduje w swojej sankcji karę aresztu. Uprawnienie sądu do wymierzenia kary określonego rodzaju jest bowiem ściśle powiązane z formą procedowania – jeżeli sąd uznaje, iż stopień społecznej szkodliwości czynu lub względy prewencyjne wymagają orzeczenia kary aresztu, jest on zobligowany do skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, a nie w trybie nakazowym.
Stwierdzone uchybienie miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, gdyż doprowadziło do nałożenia na obwinionego kary prawnie niedopuszczalnej w danym trybie, co narusza fundamentalne zasady rzetelnego procesu. Uwzględnienie kasacji wniesionej na niekorzyść obwinionego było w tym przypadku konieczne, gdyż orzeczenie o karze aresztu w wyroku nakazowym jest dotknięte wadą uniemożliwiającą pozostawienie go w obrocie prawnym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Tychach winien rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Jacek Błaszczyk Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel
[WB]
[r.g.]