Sąd Najwyższy rozpoznał dwa odwołania od uchwał Państwowej Komisji Wyborczej (dalej: PKW): o odrzuceniu informacji finansowej partii politycznej Konfederacja Wolność i Niepodległość o otrzymanej subwencji oraz wydatkach poniesionych z subwencji w 2024 r. oraz o odrzuceniu sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego Konfederacja Wolność i Niepodległość.
1. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie od uchwały PKW o odrzuceniu sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego Konfederacja Wolność i Niepodległość.
Sąd Najwyższy postanowieniem z 12 listopada 2025 r., sygn. akt I NSW 16/25, oddalił skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 122/2025 z dnia 17 marca 2025 r. w sprawie sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego Konfederacja Wolność i Niepodległość z wyborów do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu 9 czerwca 2024 r.
Uchwałą nr 122/2025 Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe Komitetu Wyborczego Konfederacja Wolność i Niepodległość o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych tego Komitetu, w tym o uzyskanych kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania, związanych z udziałem w wyborach do Parlamentu Europejskiego przeprowadzonych w dniu 9 czerwca 2024 r., z powodu naruszenia art. 129 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 132 § 1 i 5 k.wyb.
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu odwołania podzielił stanowisko PKW, że Komitet przyjął środki finansowe pochodzące z innego źródła niż fundusz wyborczy oraz że środki wydatkowane były na zakup alkoholu, a więc w celach niezwiązanych z wyborami.
Sąd Najwyższy wskazał, iż w sytuacji, gdy osoba fizyczna z własnych środków finansowych dokonuje zakupów albo regulacji zobowiązań na rzecz partii politycznej, a następnie przyjmuje od niej zwrot wydatkowanych kwot, to należy to zakwalifikować jako niedozwolone swoiste kredytowanie partii przez osoby fizyczne.
2. Sąd Najwyższy uznał za zasadną skargę partii politycznej Konfederacja Wolność i Niepodległość na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 233/2025 z 22 września 2025 r. w sprawie informacji finansowej partii politycznej Konfederacja Wolność i Niepodległość o otrzymanej subwencji oraz o wydatkach poniesionych z subwencji w 2024 r.
Postanowieniem z 14 stycznia 2026 r., sygn akt I NSW 10723/25, Sąd Najwyższy uznał za zasadną skargę Konfederacji Wolność i Niepodległość na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 233/2025 z 22 września 2025 r. o odrzuceniu informacji finansowej partii politycznej Konfederacja Wolność i Niepodległość o otrzymanej subwencji oraz wydatkach poniesionych z subwencji w 2024 r.
Uchwałą nr 233/2025 Państwowa Komisja Wyborcza, odrzuciła informację finansową Partii o otrzymanej subwencji oraz o wydatkach poniesionych z subwencji w 2024 r. z powodu naruszenia art. 24 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 1 k.wyb., a więc z powodu wykorzystania środków z otrzymanej subwencji na cele niezwiązane z działalnością statutową. Podejmując uchwałę, Państwowa Komisja Wyborcza wskazała, że „(…) rozdawanie czapeczek z nadrukiem „MENTZEN – 2025", jak i przeprowadzanie w okresie wrzesień-grudzień 2024 r. – zorganizowanych w ramach działalności statutowej Partii i promocji jednego z liderów Partii – spotkań i wydarzeń publicznych (74 spotkania) z wyborcami miało niewątpliwie na celu promowanie Sławomira Mentzena jako kandydata na prezydenta", czyli w istocie przyjęła, że były to działania noszące cechy kampanii wyborczej.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu odwołania, ustalił, że Państwowa Komisja Wyborcza, pomimo zakwestionowania wydatków w oparciu o art. 34a ust. 1a k.wyb., nie zbadała postanowień statutowych określających cele Partii i sposobu ich realizacji. Oznacza to, że nie podjęła ona nawet próby oceny działalności skarżącej z punktu widzenia jej Statutu, a przez to nie ustaliła, czy cele, na które dokonano wydatkowania środków pochodzących z subwencji, są niezgodne z celami statutowymi. Przeprowadzona przez PKW weryfikacja nie została oparta na analizie, która mogłaby rzetelnie wykazać, co było celem wskazanych spotkań w aspekcie celów statutowych Partii. PKW nie zweryfikowała w ogóle, czy organizacja tych spotkań mieściła się w celach działalności statutowej Partii.
Jednocześnie Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na sposób, w jaki Państwowa Komisja Wyborcza oceniała w przeszłości praktykę prowadzenia tzw. „prekampanii wyborczej" przez podmioty zamierzające uczestniczyć w zbliżających się, lecz jeszcze niezarządzonych wyborach (ocena taka została wyrażona w stanowiskach m.in. z 7 maja 2018 r. nr ZKF 624-8/18 oraz 28 sierpnia 2023 r. nr ZKF.621.37.2023). Ze stanowisk tych wynikało z nich, że przeciwdziałanie wskazanej, ocenianej negatywnie, praktyce, w tym określenie sankcji z tytułu jej stosowania, wymaga przyjęcia odpowiednich przepisów prawnych i że obecnie nie ma możliwości jej sankcjonowania. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, sankcjonowanie obecnie tej praktyki mogłoby być dopuszczalne, gdyby zostało wykazane, że zaistniała przewidziana w przepisach przesłanka odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego lub odrzucenia sprawozdania informacji finansowej partii politycznej, co jednak w rozpoznawanej sprawie zostało zaniechane.